Singapur Başbakanı Lawrence Wong’un yıllık maaş ölçütünün 2,2 milyon Singapur dolarından 3,6 milyon Singapur dolarına çıkarılması kamuoyunda tartışma başlattı. Yaklaşık 1,1 milyon ABD dolarına karşılık gelen artışı savunan Wong, maaş farkını beş yıl boyunca hayır kurumlarına bağışlayacağını açıkladı.
Maaş ölçütünde yüzde 64’lük artış
Singapur hükümeti, 15 yıldır önemli bir değişiklik yapılmayan siyasi makam maaşlarını yeniden düzenleme kararı aldı. Yeni sisteme göre Başbakan Lawrence Wong’un yıllık ücret ölçütü 2,2 milyon Singapur dolarından 3,6 milyon Singapur dolarına yükselecek.
Yüzde 64’e karşılık gelen 1,4 milyon Singapur dolarlık fark, açıklamanın yapıldığı tarihteki döviz kuruyla yaklaşık 1,1 milyon ABD dolarına denk geliyor. Wong’un yeni yıllık maaş paketi ise yaklaşık 2,85 milyon ABD doları olacak.
Bu nedenle haberlerde kullanılan “1 milyon dolarlık zam” ifadesi ABD doları cinsinden yaklaşık tutarı anlatıyor. Artışın Singapur doları karşılığı 1 milyon değil, 1,4 milyon.
Dünyanın en yüksek maaşlı hükümet lideri
Lawrence Wong, değişiklikten önce de dünyanın en yüksek maaş alan hükümet liderleri arasında ilk sırada gösteriliyordu. Yeni düzenlemeyle Singapur Başbakanı’nın yıllık geliri, diğer ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarının maaşlarının çok üzerine çıkacak.
Karşılaştırma amacıyla ABD Başkanı’nın yıllık maaşı 400 bin dolar, İngiltere Başbakanı’nın geliri ise yaklaşık 230 bin dolar seviyesinde bulunuyor. Wong’un yeni maaş paketi ABD Başkanı’nın yaklaşık yedi katına ulaşacak.
Bakan maaşları da yükseltilecek
Düzenleme yalnızca başbakanı kapsamıyor. Giriş seviyesindeki bir bakan için yıllık maaş ölçütü 1,1 milyon Singapur dolarından 1,8 milyon Singapur dolarına çıkarılacak.
Ancak bakanlar yeni ölçüte hemen geçmeyecek. Siyasi makam sahiplerine 15 Ekim’den itibaren performans ve sorumluluklarına bağlı olarak bir defaya mahsus yüzde 9’a kadar başlangıç artışı uygulanacak.
Hükümet döneminin sonuna kadar alt kademedeki bakanların çoğunun yıllık yaklaşık 1,35 milyon Singapur doları kazanması bekleniyor. Başarı ve üstlenilen görevlere göre ücret daha yüksek seviyelere çıkabilecek.
Wong’dan beş yıllık bağış sözü
Maaş düzenlemesinin kamuoyunda tepki görmesi üzerine parlamentoda konuşan Wong, konunun “zor ve duygusal” olduğunu kabul etti.
Söz konusu tutarların vatandaşların çoğunun kazancından çok daha yüksek olduğunu bildiğini belirten Wong, maaşındaki artışın tamamını gelecek beş yıl boyunca uygun hayır kuruluşlarına bağışlayacağını söyledi.
Wong, görevde kalması halinde bağış kararını beş yıl boyunca sürdüreceğini bildirdi. Bununla birlikte maaş ölçütündeki artış geri alınmayacak ve başbakanlık makamının resmî ücret yapısına dâhil edilecek.
Hükümet yüksek maaşları savunuyor
Singapur yönetimi, siyasi liderlere özel sektörle rekabet edebilecek ücretler ödenmesinin yetenekli kişileri kamu görevine çekmek için gerekli olduğunu savunuyor.
Hükümetin bir diğer gerekçesi ise yüksek ücretlerin yolsuzluk riskini azaltması. Singapur’da siyasi maaşların belirlenmesinde ülkedeki en yüksek gelire sahip 1.000 kişinin kazancı temel alınıyor ve kamu hizmeti niteliği dikkate alınarak bu tutar üzerinden indirim uygulanıyor.
Wong, maaşları değiştirmemenin siyasi açıdan daha kolay olacağını ancak bunun doğru bir karar olmayacağını söyledi. Özel sektör, yargı ve kamu hizmetindeki ücretlerin 2012’den bu yana yükseldiğine dikkat çekti.
Ortalama gelirle arasındaki fark tepki çekti
Düzenlemeye yönelik eleştirilerin merkezinde siyasi liderlerin kazançları ile sıradan çalışanların geliri arasındaki büyük fark bulunuyor.
Singapur’da ortanca bir çalışanın 2025’teki aylık geliri 5 bin 775 Singapur doları olarak açıklanmıştı. Başbakanın yeni yıllık maaş ölçütü, ortanca çalışanın yaklaşık 52 yıllık gelirine karşılık geliyor.
Sosyal medyadaki bazı kullanıcılar artışı “halkın ekonomik gerçeklerinden kopuk” olarak nitelendirirken bazıları, nitelikli yöneticileri kamu görevine çekmek ve yolsuzluğu önlemek için yüksek maaş politikasının gerekli olduğunu savundu.
Yolsuzluk tartışması yeniden gündemde
Singapur, kamu yönetimindeki düşük yolsuzluk oranıyla biliniyor. Buna karşın eski Ulaştırma Bakanı S. Iswaran’ın 2024 yılında görevdeyken değerli hediyeler kabul etmesi ve adaleti engellemesi nedeniyle hapis cezası alması, yüksek maaşların yolsuzluğu her durumda önleyip önleyemeyeceği tartışmasını güçlendirdi.
Eleştirmenler, kamu görevine duyulan güvenin yalnızca ücret politikasıyla korunamayacağını, şeffaflık ve hesap verebilirliğin de belirleyici olduğunu ifade ediyor.
İlk kapsamlı artış 15 yıl sonra geldi
Singapur’da bakan maaşları son olarak 2012 yılında kamuoyundaki tepkiler üzerine yüzde 36 oranında düşürülmüştü. 2017’de yapılan incelemede ücret artışı önerilmiş ancak hükümet bu tavsiyeyi uygulamamıştı.
2023’te gerçekleştirilmesi planlanan yeni değerlendirme de ekonomik belirsizlik nedeniyle ertelenmişti. Hükümet, bundan sonra siyasi makam maaşlarının her beş yılda bir düzenli olarak gözden geçirileceğini açıkladı.