ABD yıllardır sakladığı perdeyi araladı

ABD yönetimi, Dünya yörüngesinde “uzay kontrol silahları” bulundurduğunu ilk kez bu kadar açık ifadelerle kabul etti. ABD Hava Kuvvetleri Bakanı Troy Meink’in açıklaması, uzayın askerîleştirilmesi ve yeni bir küresel silahlanma yarışının başlaması ihtimalini yeniden gündeme taşıdı.

Açıklama Washington’daki konferansta geldi

ABD Hava Kuvvetleri Bakanı Troy Meink, 14 Eylül’de Air & Space Forces Association tarafından düzenlenen Air, Space & Cyber Conference’ın açılış konuşmasını yaptı.

Meink, ABD Uzay Kuvvetlerinin düşman faaliyetlerine karşı Amerikan güçlerini savunabilecek “yörüngede konuşlandırılmış uzay kontrol silahlarına” sahip olduğunu söyledi.

Bu açıklama, ABD’li üst düzey bir yetkilinin yörüngede silah sistemleri bulunduğunu doğrudan kabul ettiği en açık açıklama olarak kayıtlara geçti.

Silahların özellikleri gizli tutuldu

ABD Hava Kuvvetleri Bakanı, yörüngedeki sistemlerin türü, sayısı, bulunduğu konum, göreve başlama tarihi ve teknik kabiliyetleri hakkında bilgi vermedi.

Söz konusu sistemlerin başka uyduları fiziksel olarak vurabilecek silahlar mı, elektronik harp araçları mı yoksa iletişim sistemlerini etkisiz hâle getiren teknolojiler mi olduğu bilinmiyor.

Meink, yalnızca bu kabiliyetlerin ABD kuvvetlerini düşmanca faaliyetlere karşı koruma amacı taşıdığını belirtti.

Uzmanlar elektronik harp sistemine işaret ediyor

Uzay güvenliği uzmanları, açıklanan sistemlerin yörüngede fiziksel patlamaya veya uzay enkazına neden olacak bir kinetik silahtan ziyade elektronik harp aracı olabileceğini değerlendiriyor.

Bu ihtimaller arasında rakip uyduların iletişimini kesebilen, sinyallerini bozabilen veya geçici olarak devre dışı bırakabilen sistemler bulunuyor. Ancak ABD makamları bu değerlendirmeleri doğrulamadı.

Çin ve Rusya vurgusu

Washington yönetimi, Çin ve Rusya’nın Amerikan uydularını hedef alabilecek sistemler geliştirdiğini uzun süredir savunuyor. ABD’li yetkililere göre iletişim, erken uyarı, istihbarat ve komuta-kontrol uyduları gelecekteki bir çatışmanın öncelikli hedefleri arasında yer alabilir.

Çin ve Rusya ise ABD’nin benzer suçlamaları uzaydaki askerî varlığını genişletmek için kullandığını öne sürüyor.

“Altın Kubbe” projesiyle bağlantısı var mı?

Trump yönetiminin üzerinde çalıştığı “Altın Kubbe” adlı füze savunma projesinde uzay tabanlı sensörler ve önleyici sistemlerin kullanılması planlanıyor. Troy Meink, proje kapsamında uçuşa hazır bazı donanımlar bulunduğunu da açıkladı.

Ancak yörüngede olduğu kabul edilen uzay kontrol silahlarının Altın Kubbe sisteminin doğrudan bir parçası olup olmadığı netleştirilmedi.

Uzay hukukunda silah tartışması

1967 tarihli Dış Uzay Antlaşması, nükleer silahların ve diğer kitle imha silahlarının Dünya yörüngesine yerleştirilmesini yasaklıyor. Ancak antlaşma, konvansiyonel silahları veya elektronik harp sistemlerini aynı açıklıkta bütünüyle yasaklamıyor.

Bu hukuki boşluk, ülkelerin uydu karşıtı sistemler ve farklı askerî uzay teknolojileri geliştirmesine imkân sağlıyor.

ABD’nin yörüngedeki silahlarını açıkça kabul etmesi, Çin ve Rusya’nın kendi programlarını hızlandırmasına gerekçe oluşturabileceği endişelerine yol açtı.

Yeni bir silahlanma yarışının kapısı mı açıldı?

Uzaydaki uydular haberleşmeden navigasyona, bankacılık sistemlerinden hava tahminlerine kadar günlük hayatın önemli bir bölümünü destekliyor. Bu nedenle olası bir uzay çatışmasının etkileri yalnızca ordularla sınırlı kalmayabilir.

Uzmanlar, yörüngedeki askerî rekabetin kontrolsüz biçimde büyümesinin uyduların zarar görmesine, küresel iletişimin aksamasına ve uzun yıllar yörüngede kalabilecek enkazların oluşmasına neden olabileceği uyarısında bulunuyor.

ABD’nin açıklaması, yıllardır büyük ölçüde gizlilik içinde yürütülen uzay silahlanmasını ilk kez açık bir uluslararası güvenlik tartışmasının merkezine taşıdı.