Tahran Ürdün’deki ABD hedeflerine füze fırlattı

ABD ordusu, savaş gemilerine yönelik füze girişimlerine karşılık İran’a ait beş petrol tankerini imha ettiğini açıkladı. Tahran yönetimi ise Ürdün’deki Amerikan askeri hedeflerine balistik füzelerle karşılık verdi. Ürdün ordusu, ülkeye yönelen 20 füzeden 18’inin etkisiz hale getirildiğini bildirdi.

ABD ordusundan beş tankere operasyon

ABD ile İran arasındaki askeri gerilim, enerji taşımacılığının merkezindeki Basra Körfezi ve çevresinde yeniden tırmandı. ABD Merkez Komutanlığının (CENTCOM) açıklamasına göre Amerikan kuvvetleri, 8 Eylül 2026’da İran’a ait beş ham petrol tankerini hedef aldı.

ABD yönetimi operasyonun, İran güçlerinin bir Amerikan savaş gemisine iki gün içinde düzenlediği füze saldırısı girişimlerine karşılık gerçekleştirildiğini savundu. Amerikan savaş gemisinin saldırılardan zarar görmediği ve ABD personeli arasında can kaybı yaşanmadığı açıklandı.

CENTCOM, vurulan gemilerin Kivik, Charminar, Horizon 1, Riesco ve Derya adlı tankerler olduğunu duyurdu. Bunlardan dördünün Umman Körfezi’nde, Derya adlı tankerin ise İran’ın önemli petrol ihracat merkezlerinden Harg Adası yakınlarında bulunduğu belirtildi.

ABD ordusunun açıklamasına göre tankerlerin mürettebatına operasyon öncesinde gemileri terk etmeleri yönünde uyarı yapıldı. Gemilerde bulunan kişilerle ilgili bağımsız kaynaklarca doğrulanmış bir can kaybı bilgisi paylaşılmadı.

İran’dan Ürdün’deki ABD hedeflerine misilleme

İran devlet medyası, Amerikan saldırılarının ardından Ürdün’de bulunan ABD askeri hedeflerine füze fırlatıldığını bildirdi. Bu nedenle gelişmenin “İran’ın Ürdün’e saldırısı” şeklinde değil, Ürdün topraklarındaki Amerikan hedeflerine yönelik bir saldırı olarak değerlendirilmesi gerekiyor.

Ürdün ordusu, ülke hava sahasına yönelen 20 balistik füzeden 18’inin hava savunma sistemleri tarafından önlendiğini, diğer iki füzenin ise yerleşim bulunmayan bölgelere düştüğünü açıkladı. İlk resmî bilgilere göre saldırıda ölen ya da yaralanan olmadı.

İran’ın hedeflerde hasar meydana geldiği yönündeki açıklaması ise ABD veya Ürdün makamları tarafından doğrulanmadı. Saldırının yol açtığı olası maddi hasarın boyutu konusunda bağımsız ve kesin bilgi bulunmuyor.

Karşılıklı saldırılar çatışmayı büyütüyor

Son operasyonlar, ABD ile İran arasında deniz yolları ve enerji ticareti üzerinden devam eden mücadelenin daha geniş bir bölgesel çatışmaya dönüşebileceği endişesini artırdı.

ABD yönetimi İran’ın savaş gemilerine yönelik saldırılarına karşılık verdiğini belirtirken Tahran, petrol ticaretini ve askerî unsurlarını hedef alan operasyonlara misilleme yapacağını bildiriyor. Tarafların art arda düzenlediği saldırılar, Ürdün başta olmak üzere bölgede Amerikan birliklerine ev sahipliği yapan ülkeleri de doğrudan risk altında bırakıyor.

Hürmüz Boğazı ve petrol sevkiyatı mercek altında

Gerilimin merkezinde, dünya petrol ticaretinin en önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı bulunuyor. İran’ın deniz trafiğine yönelik yeni kısıtlamalar getirebileceği yönündeki açıklamaları ve petrol tankerlerinin hedef alınması, küresel enerji arzına ilişkin kaygıları güçlendirdi.

Çatışmaların yoğunlaşmasıyla Brent petrolün varil fiyatı 100 dolar sınırına yaklaştı. Piyasalarda özellikle tanker trafiğinin aksaması, bölgedeki petrol tesislerinin zarar görmesi ve taşıma maliyetlerinin yükselmesi ihtimalleri fiyatlanıyor.

Bölgede yeni saldırı endişesi

Washington ve Tahran’dan gelen açıklamalar, kısa vadede gerilimin düşeceğine yönelik güçlü bir işaret vermiyor. İran’ın yeni misillemelerde bulunması veya ABD’nin İran petrol sevkiyatına yönelik operasyonlarını genişletmesi, çatışmanın Körfez ülkelerine ve uluslararası deniz ticaretine daha fazla yansımasına yol açabilir.