Savaşın sonlandırılması üçüncü kez kabul edildi

ABD Temsilciler Meclisi, Başkan Donald Trump’ın Kongre onayı olmadan İran’a karşı yürüttüğü askerî operasyonların durdurulmasını isteyen karar tasarısını 220’ye karşı 204 oyla kabul etti. Benzer bir karar Meclisten üçüncü kez geçerken yedi Cumhuriyetçi, Demokratlarla birlikte hareket etti. Ancak oylama, savaşın kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmiyor.

Karar 220 oyla kabul edildi

Temsilciler Meclisi, 15 Eylül gecesi H.Con.Res.93 numaralı savaş yetkileri kararını oyladı.

Tasarı, 1973 tarihli Savaş Yetkileri Yasası’nın 5(c) maddesine dayanarak ABD Başkanı’na, Kongre tarafından ayrıca yetkilendirilmemiş İran’daki askerî faaliyetlerden Amerikan güçlerini çekme çağrısı yapıyor.

Resmî oylama sonucuna göre:

• 220 temsilci “evet” oyu verdi.
• 204 temsilci “hayır” oyu kullandı.
• 9 temsilci oylamaya katılmadı.
• 213 Demokrat ve 7 Cumhuriyetçi tasarıyı destekledi.
• 203 Cumhuriyetçi ile 1 bağımsız temsilci karşı çıktı.

ABD Temsilciler Meclisi

Yedi Cumhuriyetçi Trump’a karşı oy kullandı

Cumhuriyetçi Parti içinden yedi temsilcinin tasarıya destek vermesi, oylamanın en dikkat çeken sonucu oldu.

Demokratlarla birlikte hareket eden Cumhuriyetçiler şunlar oldu:

• Thomas Massie
• Nancy Mace
• Brian Fitzpatrick
• Warren Davidson
• Tom Barrett
• Mariannette Miller-Meeks
• Zach Nunn

Bu sayı, haziran ve temmuz aylarında gerçekleştirilen benzer oylamalara göre Cumhuriyetçi Parti içindeki itirazın büyüdüğüne işaret etti.

Iowa Temsilcisi Zach Nunn, devam eden askerî operasyonlar için artık Kongrenin açık yetkilendirmesi gerektiğini belirterek “Süresiz bir savaşı desteklemeyeceğim” mesajını verdi.

Üçüncü kez Meclisten geçti

Temsilciler Meclisi, İran’daki askerî faaliyetlerin durdurulmasını isteyen ilk kararı 30 Haziran’da 215’e karşı 208 oyla kabul etmişti.

İkinci karar ise 23 Temmuz’da yapılan oylamada 214’e karşı 208 oyla geçmişti. Son oylamada destek sayısının 220’ye yükselmesi, Trump yönetiminin İran politikasına yönelik siyasi baskının arttığını gösterdi.

Buna karşın mart, nisan ve mayıs aylarında yapılan önceki girişimler yeterli oya ulaşamamıştı.

Oylama savaşı hemen sona erdirmiyor

Temsilciler Meclisinin kararı kabul etmesi, ABD güçlerinin İran’daki operasyonlarının otomatik olarak durdurulması anlamına gelmiyor.

Kararın etkili olabilmesi için Kongredeki diğer yasal aşamalardan geçmesi gerekiyor. Önceki girişimler Başkan Trump’ın önüne ulaşmadı. Trump’ın kendisine gönderilecek benzer bir düzenlemeyi veto etmesi bekleniyor.

Kongrenin başkanlık vetosunu aşabilmesi için hem Temsilciler Meclisinde hem de Senatoda üçte iki çoğunluk sağlaması gerekiyor. Son oylamadaki 220 destek oyu, Mecliste veto engelini aşmak için gerekli çoğunluğun altında kaldı.

Bu nedenle son karar, doğrudan savaşı bitiren bir işlemden çok Trump yönetimine yönelik iki partili ve giderek güçlenen siyasi bir uyarı niteliği taşıyor.

Savaş yetkileri tartışması sürüyor

ABD Anayasası, savaş ilan etme ve askerî faaliyetleri finanse etme yetkisini Kongreye veriyor. Başkan ise silahlı kuvvetlerin başkomutanı olarak sınırlı askerî operasyonlar başlatabiliyor.

Vietnam Savaşı sonrasında kabul edilen Savaş Yetkileri Yasası, başkanın Kongre onayı olmadan yürüttüğü askerî operasyonlara süre sınırı getirmeyi amaçlıyor. Buna rağmen Demokrat ve Cumhuriyetçi yönetimler, yasanın başkanın anayasal yetkilerini ne ölçüde sınırlandırabileceği konusunda farklı yorumlar yaptı.

Trump yönetimi de İran operasyonlarının başkanın başkomutanlık yetkisi kapsamında olduğunu savunuyor. Kongredeki muhalifler ise aylar süren çatışmanın artık açık bir yasama yetkisi gerektirdiğini belirtiyor.

İran savaşının maliyeti 38 milyar dolara ulaştı

Kongre Bütçe Ofisinin değerlendirmesine göre 28 Şubat ile 1 Ağustos arasındaki İran savaşı ABD’ye yaklaşık 38 milyar dolara mal oldu.

Çatışmanın devam etmesi hâlinde aylık maliyetin 2 ila 3 milyar dolar arasında olabileceği hesaplanıyor. Savaşın mühimmat stoklarını zorladığı, enerji fiyatlarını yükselttiği ve ABD ekonomisindeki enflasyon baskısını artırdığı belirtiliyor.

İran’la savaşta 18 Amerikan askerinin hayatını kaybetmesi ve Orta Doğu’daki Amerikan üslerinin saldırılarda zarar görmesi de Kongredeki itirazların büyümesinde etkili oldu.

Ara seçim öncesinde baskı artıyor

Son oylama, Kongrenin kontrolünü belirleyecek ara seçimlere haftalar kala gerçekleştirildi.

Özellikle rekabetin yüksek olduğu seçim bölgelerindeki bazı Cumhuriyetçilerin Trump yönetiminden ayrışması; savaşın maliyeti, yükselen akaryakıt fiyatları ve Amerikan askerlerinin kayıplarının seçim kampanyalarında etkili olmaya başladığını gösteriyor.