Drone ve füze dalgaları kara cephesini gölgede bıraktı

Rusya-Ukrayna Savaşı’nda uzun menzilli drone ve füze saldırıları yeni bir boyuta ulaştı. Ukrayna, savaşın başından bu yana Moskova’ya yönelik en geniş çaplı hava saldırısını gerçekleştirirken Rusya da Kyiv ve çevresini jet motorlu insansız hava araçlarıyla hedef alıyor. Kara çatışmaları sona ermiş değil ancak savaşın stratejik etkisi giderek cephe hattının yüzlerce kilometre ötesinde hissediliyor.

Moskova’ya savaşın en büyük drone saldırısı

Ukrayna, Rusya’daki parlamento seçimlerinin son gününde Moskova ve çevresine büyük bir drone saldırısı düzenledi.

Rus makamlarının açıklamasına göre cumartesi gününden itibaren ülke genelinde 1600’den fazla insansız hava aracı etkisiz hale getirildi. Bu araçların yaklaşık 450’sinin Moskova bölgesine yöneldiği ileri sürüldü.

Bu rakamlar Rus yetkililer tarafından açıklandı ve bağımsız kaynaklarca bütünüyle doğrulanamadı. Ancak saldırının, 2022’de başlayan savaşın ardından Rusya’nın başkentine yönelik en geniş çaplı hava operasyonlarından biri olduğu değerlendiriliyor.

Petrol rafinerisi ve lojistik tesisleri hedefteydi

Moskova’daki bir petrol rafinerisinin saldırıda hasar gördüğü bildirildi. Başkent çevresindeki bir apartmanda da hasar meydana gelirken Ramenskoye bölgesinde yaklaşık 400 kişi tedbir amacıyla tahliye edildi.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, operasyonda insansız hava araçlarının yanı sıra ülkesinde geliştirilen Flamingo ve Pelican tipi füze sistemlerinin kullanıldığını açıkladı.

Kyiv yönetimi, saldırıların sivil yerleşimleri değil Rusya’nın savaş kapasitesini destekleyen petrol, savunma sanayisi ve lojistik altyapısını hedeflediğini belirtiyor. Moskova ise saldırının seçim sürecini aksatmayı amaçladığını savunuyor.

Rus yetkililer, Moskova bölgesindeki saldırılarda iki kişinin hayatını kaybettiğini ve yaralananların bulunduğunu bildirdi.

Rusya, Kyiv bölgesini vurdu

Ukrayna’nın Rusya’daki hedeflere yönelik operasyonuyla aynı gece Rus ordusu da Kyiv ve çevresine drone saldırıları gerçekleştirdi.

Ukraynalı yetkililer, Kyiv bölgesindeki saldırılarda üç çocuk ile bir kadının hayatını kaybettiğini açıkladı. Beş farklı ilçede evler, sanayi tesisleri, altyapı unsurları, tarım işletmeleri ve araçların zarar gördüğü belirtildi.

Taraflar, sivil yerleşimleri kasıtlı olarak hedeflemediklerini savunsa da uzun menzilli saldırılarda yaşam alanları zarar görmeye ve siviller hayatını kaybetmeye devam ediyor.

Jet motorlu dronelar yeni tehdit oluşturuyor

Rusya’nın son dönemde daha hızlı jet motorlu insansız hava araçlarını yoğun biçimde kullanması, Ukrayna’nın hava savunmasındaki baskıyı artırdı.

Reuters’ın aktardığı bilgilere göre yeni nesil araçlar saatte 400 kilometrenin üzerine çıkabiliyor. Ukrayna’nın daha yavaş Shahed tipi dronelara karşı geliştirdiği düşük maliyetli önleme sistemleri, jet motorlu modeller karşısında aynı başarıyı gösteremiyor.

Ukraynalı yetkililer, eski tip dronelara karşı önleme oranının yaklaşık yüzde 90’a ulaştığını ancak daha hızlı araçlar için geliştirilen önleme dronelarının testlerde kontrol sorunları yaşadığını belirtiyor.

Rusya’nın ayda yaklaşık 3 bin jet motorlu drone üretme kapasitesine ulaştığı öne sürülüyor. Bu rakam bağımsız olarak doğrulanmış değil ancak ağustos ayında Ukrayna’ya 2 bin 850’ye varan sayıda yeni nesil drone gönderildiği bildirildi.

Ukrayna enerji altyapısına odaklanıyor

Ukrayna, Rusya’nın petrol gelirini ve askerî lojistik kapasitesini azaltmak amacıyla rafineriler ile enerji altyapısına yönelik saldırılarını sıklaştırdı.

Operasyonlarda tesislerin tamamını vurmak yerine onarılması güç kritik bileşenlerin hedef alındığı belirtiliyor. Aynı noktaların tamir çalışmaları tamamlanmadan yeniden vurulması, tesislerin daha uzun süre devre dışı kalmasına yol açabiliyor.

Rusya’daki rafinerilere yönelik saldırıların bazı bölgelerde akaryakıt tedarikini zorlaştırdığı ve fiyatların yükselmesine neden olduğu bildiriliyor.

Kara cephesi sona ermedi

Hava saldırılarındaki büyük artışa rağmen kara savaşının yerini tamamen drone ve füzelerin aldığını söylemek mümkün değil. Doğu ve güney cephelerinde piyade, topçu ve zırhlı birlikler arasındaki çatışmalar sürüyor.

Savaş Araştırmaları Enstitüsüne göre Rus ordusu, sonbaharda Dobropillya yönünde gerçekleştirilebilecek yeni mekanize saldırılar için zırhlı araçlar ve drone birlikleri bölgeye sevk ediyor.

Rusya’nın aynı bölgede yaklaşık 1200 drone operatörü konuşlandırdığı ve insansız hava araçlarını kara birliklerinin önünü açmak için kullanmayı planladığı değerlendiriliyor.

Dolayısıyla hava sistemleri kara birliklerinin yerini almak yerine keşif, hedef tespiti, lojistik hatların kesilmesi ve mekanize operasyonların desteklenmesi amacıyla savaşın bütün aşamalarına yayılıyor.

Cephe hattı yüzlerce kilometre genişledi

Savaşın ilk yıllarında çatışmalar büyük ölçüde Ukrayna’nın doğusu ve güneyindeki belirli hatlarda yoğunlaşıyordu. Uzun menzilli droneların seri üretime geçmesiyle enerji santralleri, rafineriler, demir yolları, mühimmat depoları ve hava üsleri cepheden yüzlerce kilometre uzakta olsa bile hedef haline geldi.

Ukrayna’nın Rusya içindeki hedeflere ulaşabilen sistemler geliştirmesi, savaşın Moskova çevresinde de günlük yaşamı etkilemesine yol açtı. Rusya ise Ukrayna’nın enerji, ulaşım ve sanayi altyapısını baskı altına almak için yoğun drone ve füze saldırılarını sürdürüyor.

Ucuz dronelar pahalı savunma sistemlerini zorluyor

Drone savaşının büyümesinde maliyet farkı önemli rol oynuyor. Nispeten düşük maliyetlerle üretilen insansız hava araçlarının pahalı hava savunma füzeleriyle düşürülmesi, savunma tarafı için sürdürülebilirlik sorunu yaratıyor.

Ukrayna, bu nedenle daha ucuz önleme droneları, elektronik harp sistemleri ve yapay zekâ destekli hedefleme teknolojileri geliştirmeye çalışıyor. Rusya da üretim kapasitesini artırırken daha hızlı, daha uzun menzilli ve elektronik karıştırmaya dayanıklı sistemlere yöneliyor.

Gelinen aşamada savaş yalnızca siperlerin ve kara birliklerinin mücadelesi olmaktan çıkmış durumda. Ancak hava saldırılarının öne çıkması, kara cephesinin ortadan kalktığı değil, savaşın daha geniş bir coğrafyaya ve çok katmanlı bir teknoloji mücadelesine dönüştüğü anlamına geliyor.