MEB mevzuatı ne diyor?

Direksiyon sınavlarında sabit parkurların kaldırıldığı ve “serbest güzergâh” sistemine geçildiği yönündeki paylaşımlar sürücü adaylarının gündemine oturdu. Ancak Millî Eğitim Bakanlığının yayımladığı güncel mevzuatta, sınavların Türkiye genelinde tamamen serbest güzergâhta yapılacağını gösteren yeni bir düzenleme bulunmuyor.

“Serbest güzergâh” iddiası gündem oldu

Sosyal medyada ve bazı internet sitelerinde yayımlanan haberlerde direksiyon sınavlarının kapsamlı biçimde değişeceği ileri sürüldü.

Paylaşımlarda adayların önceden belirlenmiş parkur yerine komisyonun anlık yönlendirmeleriyle şehir içinde araç kullanacağı, sınav süresinin yaklaşık bir saate çıkacağı ve park uygulamalarının gerçek araçların arasında yapılacağı iddia edildi.

Direksiyon eğitiminin 24 saate çıkarılacağı, çevre yolu ve alışveriş merkezi otoparklarının sınava dâhil edileceği yönünde de bilgiler paylaşıldı. Ancak bu ayrıntıları ülke genelinde yürürlüğe girmiş kurallar olarak doğrulayan yeni bir Resmî Gazete kararı veya MEB duyurusu yayımlanmadı.

MEB’in yürürlükteki sistemi nasıl işliyor?

Yürürlükteki Millî Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğine göre direksiyon sınavları, il veya ilçe millî eğitim müdürlükleri tarafından belirlenen ve onaylanan güzergâhlarda gerçekleştiriliyor.

Bir ilçede birden fazla sınav güzergâhı bulunması durumunda kullanılacak rota, sınav yürütme komisyonunun sınav günü yaptığı toplantıda çekilen kurayla belirleniyor.

Bu sistemde aday hangi güzergâhın kullanılacağını önceden kesin olarak bilemese de sınav aracı tamamen rastgele veya sınırları belirlenmemiş bir rotaya çıkarılmıyor.

Sabit parkur tamamen kaldırıldı mı?

Mevcut düzenlemeye göre direksiyon sınavı güzergâhları tamamen kaldırılmış değil. Sınav komisyonunun, sınavdan bir gün önce güzergâhı kontrol etmesi ve uygulama alanlarında sınavı engelleyecek bir durum bulunup bulunmadığını belirlemesi gerekiyor.

Park, ani fren, eğimli yolda kalkış, geri gitme ve dar alanda dönüş gibi uygulamalar da değerlendirme formlarında yer almaya devam ediyor.

Bu nedenle “parkur tamamen kaldırıldı” veya “aday artık şehirde istediği yerde sınava girecek” şeklindeki ifadeler mevcut resmî düzenlemeyi tam olarak yansıtmıyor.

Sınav süresi 40 dakikaya çıkarılmıştı

MEB’in 9 Temmuz 2024 tarihinde duyurduğu yönetmelik değişikliğiyle direksiyon uygulama sınavının süresi 35 dakikadan 40 dakikaya çıkarılmıştı.

Aynı düzenlemeyle sınavların yapılabileceği saat aralığı 07.00–18.00’den 07.00–21.00’e uzatılmış, komisyonların bir günde değerlendirebileceği aday sayısı 12’den 10’a düşürülmüştü. Değişikliklerin direksiyon sınavlarına ilişkin hükümleri 9 Ocak 2025’ten itibaren uygulanmaya başlandı.

Resmî kaynaklarda sınav süresinin ülke genelinde bir saate yükseltildiğine ilişkin yeni bir karar bulunmuyor.

Park uygulamasında ikinci hamle hakkı var

Yapılan değişikliklerden biri de geri park uygulamasına ilişkin oldu. Adayın koniler arasına ilk hamlede girememesi durumunda aynı manevrayı bir kez daha yapmasına izin veriliyor.

B sınıfı sınavlarda tali yolda araç kullanma ve dar alanda en fazla üç hamlede geri dönüş yapma gibi beceriler de değerlendirme kapsamına alındı.

Adaylar araç hâkimiyeti, trafik kurallarına uyum, sinyal kullanımı, şerit takibi, kavşak geçişleri ve tehlikeleri doğru algılama gibi başlıklarda değerlendiriliyor.

Sistem ilerleyen dönemde değişebilir

Sürücü kursu temsilcileri ile Bakanlık arasında sınav güzergâhlarının çeşitlendirilmesi ve adayların gerçek trafik koşullarında daha kapsamlı değerlendirilmesi konusunda görüşmeler yapıldığı biliniyor.

Bu çalışmalar gelecekte yeni bir yönetmelik veya uygulama değişikliğine dönüşebilir. Ancak bir uygulamanın ülke genelinde başladığının kabul edilebilmesi için MEB tarafından resmî duyuru yapılması ve gerekli mevzuat değişikliğinin yayımlanması gerekiyor.

Adaylar nereden bilgi almalı?

Sürücü adaylarının sosyal medya paylaşımları yerine kayıtlı oldukları sürücü kursu ile il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünden bilgi almaları öneriliyor.

Sınav güzergâhları ve uygulama ayrıntıları ilçelere göre değişebildiği için adayların sınav giriş belgesindeki bilgileri kontrol etmesi önem taşıyor.

Mevcut resmî bilgilere göre direksiyon sınavları onaylanmış güzergâhlarda ve güncel değerlendirme formları üzerinden yapılmaya devam ediyor. “Serbest güzergâh” uygulamasının ülke genelinde başladığı iddiası ise henüz resmî kaynaklar tarafından doğrulanmış değil.