Hangi hat, nereden geçiyor?

Adana’nın Saimbeyli ilçesinde meydana gelen 5 büyüklüğündeki deprem, kent ve çevresindeki diri fayları yeniden gündeme getirdi. MTA’nın güncel haritasında Saimbeyli, Misis ve Aladağ faylarının yanı sıra Adana’yı etkileyebilecek çok sayıda aktif yapı bulunuyor. Ancak depremin hangi fay üzerinde gerçekleştiğinin kesinleşmesi için yalnızca merkez üssü bilgisi yeterli değil.

Deprem çevre illerde de hissedildi

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının verilerine göre deprem, 21 Eylül 2026 tarihinde saat 04.02’de Saimbeyli merkezli meydana geldi.

Büyüklüğü 5,0 olarak açıklanan sarsıntının derinliği 7 kilometre olarak ölçüldü. Deprem; Adana’nın yanı sıra Kahramanmaraş, Osmaniye, Kayseri ve Gaziantep’te de hissedildi.

AFAD ile Adana Valiliği, ilk incelemelerde herhangi bir olumsuzluk veya ihbar bulunmadığını, ekiplerin saha taramalarını sürdürdüğünü açıkladı.

Depremi hangi fay üretti?

Sarsıntının merkez üssünün Saimbeyli olarak açıklanması, depremin doğrudan Saimbeyli Fayı üzerinde meydana geldiğinin kesinleştiği anlamına gelmiyor.

Kaynak fayın belirlenebilmesi için depremin odak mekanizması, artçıların dağılımı, yer altındaki kırılmanın doğrultusu ve bölgedeki fay geometrisinin birlikte incelenmesi gerekiyor. Yetkili kurumlar tarafından bu konuda ayrıntılı bir bilimsel rapor yayımlanmadan kesin bir fay adı vermek yanıltıcı olabilir.

Bununla birlikte Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünün Türkiye Diri Fay Haritası’nda Saimbeyli ve çevresinde aktif faylar açık biçimde gösteriliyor. MTA’nın Adana haritasında Saimbeyli Fayı’nın yanı sıra Misis, Aladağ, Sarız, Ecemiş ve Çamlıyayla fayları da yer alıyor.

Saimbeyli Fayı nereden geçiyor?

Saimbeyli Fayı, Adana’nın kuzeyindeki Saimbeyli ilçesi ve yakın çevresinde uzanıyor. Hat, Kahramanmaraş’ın Göksun ilçesine yakın tektonik yapılar ile Adana’nın kuzeyindeki fay sistemlerinin kesiştiği bölgede bulunuyor.

Bölgede daha önce meydana gelen depremler üzerine yapılan değerlendirmelerde, Saimbeyli Fayı’nın güney ucundaki parçaların Kozan çevresine kadar uzanan sismik hareketlilikle ilişkili olabileceği belirtilmişti.

Saimbeyli, Feke ve Kozan’ın kuzey kesimleri bu fay ile çevresindeki ikincil kırıkların etkileyebileceği alanlar arasında değerlendiriliyor. Ancak her depremin mutlaka haritada adı bulunan ana fay üzerinde gerçekleşmesi gerekmiyor; daha küçük ve henüz ayrıntılı haritalanmamış fay parçaları da deprem üretebiliyor.

Savrun Fayı hangi bölgeleri etkiliyor?

Savrun Fayı, Saimbeyli’nin doğusu ile Kahramanmaraş’ın Andırın ilçesi ve Osmaniye’nin kuzey kesimleri arasında uzanan bölgesel sistemin önemli parçalarından biri.

Saimbeyli ve Savrun faylarının birbirine yaklaştığı alan, Adana’nın kuzeydoğusundaki deprem hareketliliği açısından yakından izleniyor. Bu nedenle Saimbeyli, Feke, Kozan ve Andırın çevresinde meydana gelen sarsıntılar değerlendirilirken iki fay sisteminin yanı sıra bunlara bağlı küçük kırıklar da inceleniyor.

Misis ve İmamoğlu fayları nereden geçiyor?

Misis Fayı, Adana kent merkezinin doğusundaki Misis-Yakapınar çevresinden başlayarak kuzeydoğu yönünde uzanıyor. Bu sistemle bağlantılı İmamoğlu Fayı ise Misis-Yakapınar bölgesinden İmamoğlu ilçe merkezine doğru ilerliyor.

Söz konusu yapı; Yüreğir’in doğusu, İmamoğlu, Ceyhan ve Kozan’ın güney kesimlerini ilgilendiren aktif fay sistemleri arasında gösteriliyor.

Uzmanlar, Adana il merkezinin içinden geçtiği kesin olarak ortaya konmuş büyük bir diri fay bulunmadığını ancak merkezin doğusunda ve kuzeyinde yer alan aktif fayların kent için deprem tehlikesi oluşturduğunu vurguluyor.

Ceyhan-Karataş ve Yumurtalık fayları

Ceyhan-Karataş Fay Zonu, Adana’nın güneydoğusundaki Ceyhan ve Karataş ilçeleri arasında uzanıyor. Fayın Osmaniye yönündeki tektonik yapılarla bağlantılı parçaları bulunuyor.

Yumurtalık Fayı ise Ceyhan’ın güneyi ile Yumurtalık ve İskenderun Körfezi çevresinde etkili. Çukurova Üniversitesi tarafından yayımlanan çalışmada Adana’daki başlıca aktif yapılar arasında Ceyhan-Karataş, İmamoğlu, Savrun, Toprakkale ve Yumurtalık fayları sıralanıyor.

Bu hatlar özellikle Ceyhan, Yumurtalık, Karataş, İmamoğlu ve Yüreğir’in doğu kesimleri açısından önem taşıyor.

Kozan Fayı nereye uzanıyor?

Kozan Fayı, Kozan çevresinden güneybatıya yönelerek Adana Havzası’na uzanıyor. Fayın Çatalan Barajı’nın kuzeyinden geçerek Mersin yönüne ilerleyen bir doğrultuya sahip olduğu belirtiliyor.

Kozan, İmamoğlu, Karaisalı ve Adana’nın kuzeyindeki yerleşimler bu sistemin yakın çevresinde bulunuyor. Bununla birlikte fay hattına yakınlık, tek başına bina bazındaki riski göstermiyor.

Aladağ ve Ecemiş faylarının konumu

Aladağ Fayı, Adana’nın kuzeyindeki Aladağ ilçesi ve çevresinde yer alıyor. Bölge, farklı yönlerde uzanan çok sayıda kırığın bulunduğu karmaşık bir tektonik yapıya sahip.

Ecemiş Fay Zonu ise Adana’nın daha kuzeyinde, Niğde-Kayseri doğrultusunda uzanan büyük bir fay sistemi. Fay doğrudan Adana kent merkezinden geçmese de kuzey ilçelerinde hissedilebilecek depremler üretme potansiyeli nedeniyle bölgesel tehlike değerlendirmelerinde dikkate alınıyor.

Fay hattı ile deprem riski aynı şey değil

Bir yapının deprem güvenliği yalnızca faya olan uzaklığıyla belirlenmiyor. Zeminin yapısı, binanın yaşı, taşıyıcı sistemin kalitesi, kullanılan malzeme ve yönetmeliğe uygunluk, olası hasarın seviyesini doğrudan etkiliyor.

Özellikle alüvyon zemine sahip Çukurova’da uzak bir fayın ürettiği sarsıntılar bazı bölgelerde zemin tarafından büyütülebiliyor. Bu nedenle vatandaşların bina güvenliği konusunda sosyal medyadaki fay haritaları yerine yetkili kurumların verilerini ve uzman mühendislerce yapılacak incelemeleri esas alması gerekiyor.